İtalya Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü Lideri Prof. Carlo Doglioni, Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin akabinde birinci varsayımlarına nazaran Anadolu levhasının 3 metre kadar kaydığını lakin bunun artabileceğini, uydu bilgileri geldiğinde daha net göstergelere sahip olacaklarını belirtti.
Türkiye’de yaşanan zelzelelerin “Anadolu levhasını 3 metre kaydırdığı” teziyle dikkati çeken, İtalya’nın zelzeleler konusunda otorite kurumunun başındaki isim Prof. Doglioni, INGV’nin Roma’daki merkezinde değerlendirmelerde bulundu.
Kahramanmaraş’taki iki büyük zelzelenin, Anadolu levhasının Arap levhasıyla karşılaştığı alanda gerçekleştiğini lisana getiren Doglioni, “Anadolu levhası, hem yer kabuğuna nazaran hem de Avrasya levhası ve Arap levhasına nazaran güneybatı tarafında ilerliyor. Aslında her gün ilerliyor. Birkaç mikron ilerliyor fakat yıl sonunda bu birkaç santimetreyi bulabiliyor” sözlerini kullandı.
Doglioni, sarsıntıların yaşandığı noktaya işaret ederek, “Dolayısıyla bu noktada onlarca yıldır süren bir güç birikimi kelam konusu. Bu nokta, daha fazla bu enerjiyi tutabilecek durumda olmadığı için ve Anadolu levhası güneybatı tarafında ilerlerken bu taraf bloke olunca buradaki güç bir noktada açığa çıkıyor” diye konuştu.
Anadolu levhasının bu sarsıntılarla 3 metre kaydığı değerlendirmesi hatırlatılan Doglioni, bunun birinci varsayımları olduğunu ve artabileceğini vurguladı.
Doglioni, şöyle devam etti:
“Uydu datalarını elde ettiğimizde daha net göstergelere sahip olacağız. Münasebetiyle şu anda sismik dataları bilakis çevirebilir ve bunlar üzerinden hareketi hesaplayabiliriz. Bizim hesaplarımız ve Amerikan Jeolojik Servisi’nin hesapladığı birinci iddialara nazaran, bu segment boyunca kaymanın 3 metre uzunluğunda olduğuydu fakat daha sonra bu kırılma yayıldı, böylelikle sistemin de hareketi devam etti. Bu kırılma ile ikincisi ortasında metre sayısı da mutlaka artacaktır”
İTALYA’DAKİ SON ŞİDDETLI SARSINTIDAN 130 KAT DAHA BÜYÜK
İtalya’da 2016’da yaşanan Amatrice sarsıntısını hatırlatan Doglioni, “O zelzelede kayma 2 metrenin üzerindeydi ancak büyüklük 6,5 idi. Burada çok daha güçlü bir güçten kelam ediyoruz. 2016’da İtalya’da meydana gelen zelzeleye nazaran 130 kat daha büyük bir güç var burada” yorumunu yaptı.
BÖLGEDE BENZERİ BÜYÜKLÜKTE DİĞER BİR SARSINTI OLUR MU?
Kahramanmaraş merkezli zelzelelerle bölgede büyük bir güç salınımı olmasının akabinde birebir yerde yeniden büyük bir sarsıntının gerçekleşme ihtimaliyle ilgili soru üzerine Doglioni, şunları söyledi:
“Buna karşılık vermemiz mümkün değil zira bizim için her zelzele, bir deney niteliğindedir. Sarsıntıları ölçmek ve derecelendirmekte kullandığımız mevcut vakit aralığı, olup biteni anlamamıza yardımcı olacak sismometrik bir ağa ve GPS datalarına sahip olduğumuz son 80 hatta tahminen sadece 40 yıldır yararlandığımız bir araç diyebilirim. Ve bu hareketler bağlamında yeryüzünün bu güç salınımı ve bunun sonucunda meydana gelen gerek yatay gerekse dikey deformasyon hakkında kesin bilgi sahibi olmamızı sağlayan uydu bilgilerini lakin son 15-20 yıldır elde edebiliyoruz”
İtalyan uzman, Kahramanmaraş’ta gerçekleşen ve kendilerinin 7,8 olarak kaydettiği birinci zelzelede neredeyse 2G’ye varan bir ivme ölçüldüğüne dikkati çekerek, “2G, yer çekimi ivmesinin 2 katı manasına geliyor ve bu harikulâde büyüklükte bir ivme. Her şeyden evvel 7,8 neredeyse karada kaydettiğimiz en büyük zelzeleye yakın bir bedel. Denizde ise 1960’ta Şili’de kaydedilen en büyük zelzele olan 9-9,5 şiddetine ulaşan sarsıntılar yaşandı” diye konuştu.
Büyük Marmara zelzelesini hatırlatan Doglioni, “Depremler, etrafı epey açık ve aslında kırılgan nitelikteki bölgelerin yakınında meydana geldiklerinde, bugünlerde şahit olduğumuz ve geçmişte öbür bölgelerde de meydana gelenlere emsal trajik olaylara yol açabilir. 1999 İzmit zelzelesinde yaklaşık 17 bin kişi hayatını kaybetmişti. Münasebetiyle bu son olayda da hayatını kaybedenlerin sayısının ne yazık ki artacağı kaçınılmaz bir gerçek” yorumunu yaptı.
