Getty ImagesBBC Reality Check Ekibi
Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin dün yaklaşık iki saat süren Ulusa Sesleniş konuşması yaptı. Putin konuşmasında Ukrayna Savaşı’yla ilgili bir dizi tezde bulundu ve Batılı ülkelere sert tenkitler yöneltti.
Putin’in konuşmasındaki kimi savlarını inceledik.
‘UKRAYNA’DA 2014’TEN SONRA NEO-NAZİ BİR REJİM KURULDU’
Putin, Ukrayna’nın işgalini legal göstermek için tekrar tekrar “Neo-Nazi rejimi” rejimi üzere temelsiz bir iddiayı lisana getirdi.
Ukrayna’da son olarak 2019’da yapılan parlamento seçimlerinde, aşırı-sağcı adaylara takviye % 2 dolayındaydı ve birçok öteki Avrupa ülkesinden çok daha azdı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin Yahudi olduğunu ve birtakım aile üyelerinin Yahudi Soykırımı’nda öldüğünü de vurgulamak gerekiyor. Lakin Ukrayna’da çok sağcı kümeler da var. En çok bilineni de Azov Tugayı ve bu kümenin kimi ögeleri Nazi ideolojisine dayanak tabir etmişlerdi.
Ukrayna’nın doğusundaki bölgeleri ele geçiren Rusya dayanaklı ayrılıkçılara direniş için kurulan küme, daha sonra Ukrayna Ordusu’na katıldı.
‘UKRAYNA, ORDUSUNDAKI TUGAYLARDAN BİRİNE HİTLER’İN EDELWEISS BİRLİĞİNİN İSMİNİ VERDİ’
Putin burada Ukrayna ordusunun bir birliği ile Nazilerin 1. Dağ Birliği ortasında benzerlik kuruyor. 1. Dağ Birliği, Edelweiss çiçeğini sembol olarak kullanıyordu. Birlik mensupları, İkinci Dünya Savaşı’nda savaş hataları işlediler.
Zelenskiy, 14 Şubat’ta, 10. Dağ Akın Tugayı’na “Onursal Edelweiss” ismini verdi.
Ertesi gün Rus Dışişleri Bakanlığı paylaştığı bir Twitter iletisinde bunun Ukrayna’daki Nazi anlayışın ispatı olduğunu öne sürdü. Lakin Alp Dağları’nda yetişen Edelweiss çiçeği, başka ülkelerin dağ birlikleri tarafından da sembol olarak kullanılıyor.
Bunlara Hırvatistan Dağ Kurtarma Hizmeti, İsviçre Ordusu’ndaki generaller ve Polonya’daki 21. Piyade Tugayı da dahil.
Hatta Rusya’nın bile Edelweiss isimli özel bir birliği var. Rosgvardia’daki 17. Özel Hedefli Birliğe 2011’de bu isim verildi ve 2016’da Avanguard olarak değiştirildi.
Getty Images‘KIEV REJİMİNİN NÜKLEER SİLAH ELDE ETMEYE ÇALIŞTIĞINI DA HATIRLIYORUZ ZİRA BUNU AÇIKÇA SÖYLEDİLER’
Ukrayna’nın nükleer silah elde etmeye çalıştığına dair bir ispat yok ve daha evvel de bu iddiayı lisana getiren Putin rastgele bir delil sunmadı.
Sovyetler Birliği’nin bir modülü olduğu periyotta Ukrayna’da konuşlandırılmış nükleer silahlar vardı lakin Ukrayna 1994’te Nükleer Silahsızlanma Muahedesini imzaladı ve güvenlik garantileri karşılığında bu silahlardan vazgeçti.
2021’de Ukrayna’nın Almanya Büyükelçisi Andriy Melnik, Ukrayna’nın NATO’ya girememesi halinde, nükleer silahlar konusundaki tavrını gözden geçiresi gerektiğini söylemişti.
2022’de de Zelenskiy, Ukrayna’nın nükleer silahlardan vazgeçmiş olmasına rağmen, “güvenliği olmadığını” belirtti.
Ancak Ukrayna hükümeti, nükleer silah elde etme niyetinden hiç bahsetmedi ve 2021’de yayınlanan askeri strateji dokümanında nükleer silahlardan kelam edilmedi.
Birleşmiş Milletler’e bağlı Memleketler arası Atom Gücü Kurumu da “Ukrayna’nın barışçıl faaliyetler için kullandığı nükleer materyalleri, diğer gayelerle kullanmak üzere yönlendirdiğine dair bir işaret bulunmadığını belirtti.
‘SİZE ŞUBAT YA DA MARTTA RUS İKTİSADININ ÇÖKECEĞİNİ İDDİA ETTİKLERINİ HATIRLATIRIM’
Putin, Rus iktisadının beklenenden daha az daraldığını söylemekte haklı.
Rus istatistik kurumu, GSYİH’nin, Milletlerarası Para Fonu’nun (IMF) son raporundaki yüzde 2,2’lik varsayıma yakın bir halde yüzde 2,1 daraldığını duyurdu.
Bu düzeydeki küçülme tekrar IMF’nin listesindeki en makûs performans olsa da, kuruluş daralmanın varsayımlarına yakın bir halde gerçekleştiğini teyit etti.
IMF, Rus ticaretinin ambargo uygulamayan ülkelere yönlendirildiğini ve örneğin Batılı ülkeler satin almaları kısıtlar ve ambargo uygularken, Hindistan ve Çin’in Rus petrolünün esas alıcıları haline geldiğini belirtti.
Temmuz 2022’de, IMF Rusya GSYİH’sinin yüzde 6 küçüleceğini varsayım ediyordu.
