Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki sarsıntıların akabinde The Guardian gazetesi, 17 binden fazla kişinin ömrünü yitirdiği 1999 sarsıntısından hiç ders çıkarılmadığını belirten bir tahlil yayımladı.
Analiz’de, Gölcük sarsıntısına yavaş reaksiyon verilmesinin, 57. hükümet olan ANASOL-M (DSP-ANAP-MHP) koalisyonunun sonunu getirdiği ve Erdoğan’ın AKP’sinin iktidara gelmesinde büyük rol oynadığı söz edildi. Erdoğan hükümetinin iktidara gelmesinde daha sıkı bina düzenlemeleri kelamı verdiği ve “deprem vergisi” getirdiği bilgileri yer aldı.
Analizde zelzele vergisine ait şu tabir yer aldı:
“1999’daki felaketten bu yana 3 milyar dolar toplandığı kestirim edilen zelzele vergisinin nasıl harcandığı hükümet bütçelerinde belgisiz.”
SADECE KAYIPLARINI DEĞİL KARŞILIKLARI DA ARIYORLAR
Van zelzelesinin akabinde Başbakan Erdoğan’ın, “Belediyeler, inşaatçılar ve denetçiler ihmallerinin cinayet manasına geldiğini artık görmelidir” kelamları vurgulanırken, Kahramanmaraş sarsıntılarında “yaklaşık 30 bin kişinin öldü ve sayı artmaya devam ediyor. 1 milyondan fazla kişi evsiz kaldı” denildi.
“Yaygın yolsuzluk ve inşaat kurallarının gevşek uygulanması, krizi daha da kötüleştirdi” yazan tahlilde, “Türkiye’nin dört bir yanındaki beşerler yalnızca kayıp sevdiklerini değil, birebir vakitte yanıtları da arıyor” tabiri yer aldı.
İMAR AFLARI
“Son imar affı 2018 yılında çıkarıldı ve nakit düşüncesi çeken hükümet, yeni bir affın görüşüleceğini bildirdi” kelamları yer alan tahlilde, imar aflarına ait “inşaat şirketlerinin ve bina sahiplerinin güvenlik sertifikası eksikliklerini bir fiyat karşılığında giderdi” denildi.
İstanbul Mühendislik ve Mimarlık Odaları Birliği Lideri Pelin Pınar Giritlioğlu’na nazaran, Türkiye’nin zelzeleden etkilenen 10 vilayetinde 75 bin kadar binaya yıllar içinde bu çeşit aflar çıkarıldı.
Analize nazaran, Türkiye’deki yapı güvenliği standartları kâğıt üzerinde dünyanın en güzelleri ortasında lakin hastaneler ve öteki kamu binaları da enkaza dönüştü.
Boğaziçi Üniversitesi Sarsıntı Mühendisliği Kısmı’nda araştırmacı olan Hakan Süleyman, güvenlik kurallarının düzgün bir halde uygulanmasının “şu anda büsbütün farklı bir tablo” manasına geleceğini söyledi.
1 YIL İSTEDİ
“Yeniden inşanın bir yıl içinde tamamlanacağı kelamını veren Erdoğan’ın siyasi geleceği bu yıkımla nasıl başa çıkacağına bağlı” olduğu vurgulanan tahlilde, tekrar inşaanın 1 yıl içinde tamamlası hakkında “yıkımın boyutu göz önüne alındığında imkansız üzere görünüyor” denildi.
