Kahramanmaraş’ta yaşanan sarsıntı, gözleri bir kere daha sarsıntıya sağlam yapıların nasıl inşa edileceği konusunda çevirdi. Yapılarda kullanılan ve zelzelelerin tesirini azaltmayı hedefleyen pek çok farklı usul var. Chip’te yer alan üç teknoloji pek çok binada etkin olarak da kullanılıyor.
1. Amortisörler
Otomobillerde amortisör kullanımını muhtemelen duymuşuzdur. Lakin binaların da amortisörlere sahip olabileceğini bilmiyor olabilirsiniz. Bu amortisörler, arabaların amortisörleriyle büsbütün tıpkı formda çalışıyor. Sismik dalga gücünü, daha sonra hidrolik sıvıya aktarılan ısı gücüne dönüştürerek şok dalgalarının gücünü azaltır.
Amortisörlerin şok emici olarak da isimlendirilmesinin sebebi budur. Bina amortisörleri, silikon yağı dolu bir silindirin içinde devasa pistonlara sahiptir. Zelzele anında bina enerjiyi alıp pistonlara aktaracaktır. Pistonlar daha sonra mekanik enerjiyi ısı gücüne dönüştüren yağı itecektir.
2. Gökdelenler Sarkaçları
Bu formül, zati inşa edilmiş olan gökdelenlerin zelzeleye daha güçlü hale getirilmesi için icat edildi. Yalnızca binanın doruğundaki sabit bir yapıya çelik halatlarla yüksek kütleli büyük bir top asmayı gerektiren prosedür, epey kolay bir kuralı temel alıyor.
Deprem anında bina sallanmaya başladığında top bir sarkaç üzere hareket ediyor. Sarsıntı dalgalarının ataleti ve karşı tesir kuvveti nedeniyle, bu top zelzeleye karşıt istikamette sallanıyor ve bu sayede binayı stabilize etmeye yardımcı oluyor. Bu sarkaçlar, binanın frekansına uyacak formda ayarlanmış olmalarından ötürü tıpkı vakitte ayarlı kütle sönümleyicileri olarak da bilinir.
3. Sismik Görünmezlik Pelerini
Görünmezlik pelerini, bir sarsıntı sırasında yapıyı kurtarabilir. Zelzele, yüzeyde dikey hareket yaratan ve binaları sallayan dalgalar olarak toprağa yayılır. Birtakım mühendisler bu hareketi önlemek için bir binanın temeline perde vazifesi gören ve dalgaları görünmez kılan 100 adet plastik halka yerleştirir.
Bu teknoloji ismine bakınca düşüneceğiniz karar ileri teknoloji yahut büyülü olmayabilir, lakin son birkaç yıldır yurt dışında birçok inşaat mühendisi tarafından test edildi ve az sayıda yapıda da olsa uygulanmış durumda.
